Gần đây, tôi để ý thấy bài tóm tắt Dám bị ghét trên blog được nhiều người tìm đọc hơn hẳn. Gần như ngày nào cũng có lượt truy cập mới. Chắc cuốn đó vẫn đang “hot” thật.

Cũng lâu rồi tôi chưa viết bài tóm tắt cuốn sách nào, dù vẫn đọc đều. Và toàn là sách “nặng ký” như Homo Sapiens, Homo Deus – nhiều ý tưởng hay nhưng để tóm gọn một cách rõ ràng lại không dễ. Có lẽ, thay vì cố gắng nhồi cả cuốn sách vào một bài viết, tôi nên chọn một vài chủ đề và đào sâu vào từng cái – sẽ hiệu quả và thỏa đáng hơn.

Hôm 19/10, Nhà xuất bản Tri Thức tổ chức một buổi trình bày về ba cuốn sách của Yuval Noah Harari – gồm Homo Sapiens, Homo Deus và cuốn thứ ba chưa có bản dịch tiếng Việt là 21 Lessons for the 21st Century. Người trình bày là một bạn tên Nam. Bạn ấy có cách sắp xếp nội dung theo logic riêng, tuy nhiên vẫn còn thiếu chiều sâu, chưa thể hiện hết được tinh thần của Harari. May mắn là phần thảo luận sau đó rất chất lượng – mọi người đặt câu hỏi và bổ sung những khía cạnh rất đúng ý và đúng tầm.

Nhân dịp này, tôi đang đọc song song thêm hai cuốn Vượn Trần Trụi (The Naked Ape) và Vườn thú người (The Human Zoo) của Desmond Morris. Cùng viết về con người từ góc nhìn sinh học – văn hóa – tiến hóa, nhưng cách các tác giả triển khai lại khác nhau rõ rệt. Harari lạnh lùng và hệ thống; Morris sinh động, châm biếm và nhiều chi tiết như một nhà động vật học quan sát loài vượn kỳ quặc mang tên “con người”.

Đọc và so sánh cách mỗi tác giả nhìn cùng một chủ đề từ những lối tiếp cận khác nhau – với tôi, đó là phần thú vị và kích thích nhất của việc đọc.