Gần đây, bộ phim Adolescence đã khơi dậy những cuộc thảo luận sôi nổi về tâm lý học Jung. Nhiều người áp dụng lăng kính Jungian để phân tích, nhưng lại khăng khăng nhìn nó qua tư duy khoa học thực nghiệm, thẳng thừng gạt bỏ mọi liên hệ với tâm linh hay huyền học như Kinh Dịch, Tarot. Họ mắc kẹt trong những vòng tròn logic khép kín, không chạm được đến “psychic reality” – thực tại tâm hồn mà Jung từng nhấn mạnh. Phải chăng con người hiện đại, quá lệ thuộc vào “giả lập khoa học”, đang tự đẩy mình vào một cuộc khủng hoảng tâm linh – không phải vì thiếu trị liệu hành vi, mà vì lạc mất phương hướng sống?

Khoa học ngày nay được tôn vinh như thước đo tối thượng. Chúng ta đo được chiều cao chính xác của đỉnh Everest, nhưng hiếm ai tự hỏi: “Ta trèo lên đó để làm gì?” Chúng ta đong đếm mọi thứ, trừ chiều sâu tâm hồn mình.

Khoa học biết trái tim người đang yêu đập bao nhiêu nhịp mỗi phút, nhưng không lý giải nổi vì sao ta cứ lặp lại những mối tình sai lầm. Nó đo được lượng serotonin trong não, nhưng khi ta hỏi: “Vì sao đời tôi trống rỗng?”, khoa học chỉ mỉm cười, khuyên ta uống thuốc. Nó dự báo chính xác giờ mưa rơi ngày mai, nhưng bất lực khi ta băn khoăn: “Làm sao đối diện với nỗi buồn đến cùng cơn mưa?”

Carl Jung không bao giờ kêu gọi từ bỏ khoa học. Nhưng ông cảnh báo: nếu chỉ dựa vào khoa học, con người sẽ trở thành những cái xác khô về tinh thần. Tâm lý học, nếu bỏ qua huyền thoại, biểu tượng, và cõi vô thức – những thứ không thể cân đo bằng thực nghiệm – sẽ chỉ còn là công cụ quản lý hành vi, mất đi khả năng chạm đến bản chất sâu xa của con người.

Khủng hoảng tâm linh của thời đại không nằm ở chỗ thiếu công cụ, mà ở sự quên lãng những câu hỏi lớn: Chúng ta sống để làm gì? Điều gì thực sự nuôi dưỡng tâm hồn? Để vượt qua, có lẽ đã đến lúc ta mở lòng với những chiều kích mà khoa học chưa thể đo lường – nơi huyền học, biểu tượng, và tâm linh giao thoa, dẫn lối ta trở về với chính mình.