Khi nỗi buồn ập đến hay các mối quan hệ rạn vỡ, nguyên nhân sâu xa thường nằm ở chính cách ta lựa chọn đối diện với chúng. Adler – một trong ba trụ cột của tâm lý học hiện đại – qua cuộc đối thoại giữa triết gia và chàng trai trẻ đã chỉ ra: cuộc sống thực chất rất đơn giản nếu ta có đủ can đảm để:

1. CHẤP NHẬN BẢN THÂN

• Thoát khỏi phức cảm tự ti: Cảm giác thấp kém vốn là động lực tiến bộ, nhưng sẽ thành gánh nặng khi ta dùng nó làm lý do bao biện cho thất bại. Nhiều người cố tình duy trì khuyết điểm để có cớ trốn tránh (“Nếu không có điểm yếu này, tôi đã thành công”).

• Từ bỏ nhu cầu phải là người đặc biệt: Khao khát trở nên khác biệt (dù ưu tú hay hư hỏng) đều xuất phát từ việc không chấp nhận bản thân bình thường. Trẻ nổi loạn hay người phô trương đều đang tìm kiếm sự chú ý theo cách tiêu cực.

• Can đảm làm người bình thường: Giá trị thực sự nằm ở cách ta sử dụng những gì mình có, không phải ở việc ta sở hữu gì. Đổ lỗi cho hoàn cảnh chỉ là cách trốn tránh trách nhiệm với ba nhiệm vụ cốt lõi: công việc, tình bạn và tình yêu.

2. SỐNG HÒA HỢP VỚI XÃ HỘI

• Phân định ranh giới: Mỗi người chỉ có thể kiểm soát nhiệm vụ của chính mình. Như câu nói “Bạn có thể dẫn ngựa tới nước, nhưng không thể bắt nó uống”, việc áp đặt mong đợi lên người khác chỉ tạo ra mâu thuẫn.

• Thoát khỏi tranh giành quyền lực: Khi tranh luận, đừng biến nó thành trận chiến thắng-thua. Thừa nhận sai lầm không phải thất bại, mà là cách giải phóng bản thân khỏi nhu cầu chứng minh.

• Xem mọi người là đồng minh: Nếu coi hạnh phúc của người khác là thất bại của mình, ta sẽ mãi sống trong đố kỵ. Hãy nhìn thế giới bằng tâm thế “tất cả đều là bạn”.

3. CỐNG HIẾN CHO CỘNG ĐỒNG

• Giá trị đến từ sự hữu ích: Khi cảm nhận mình đóng góp cho ai đó (dù nhỏ bé), ta sẽ tìm thấy ý nghĩa tồn tại. Điều quan trọng không phải được công nhận, mà là cảm giác chủ quan “tôi có giá trị”.

• Cống hiến không phải hy sinh: Giúp đỡ người khác thực chất là cách nuôi dưỡng bản thân, bởi nó cho ta cảm giác được cần đến.

4. SỐNG TRỌN VẸN TRONG HIỆN TẠI

• Quá khứ không định nghĩa bạn: Những gì đã qua không quan trọng bằng cách bạn đối diện với hiện tại. Đừng dùng quá khứ làm lý do để trì hoãn thay đổi.

• Tương lai không phải đích đến: Khi xem hiện tại chỉ là “bước chuẩn bị”, ta đánh mất cuộc sống thực sự. Hãy sống mỗi khoảnh khắc như điệu nhảy – không cần đích đến, chỉ cần cảm nhận từng bước chân.

Cuộc đời vốn không có ý nghĩa sẵn, mà do chính ta tạo ra bằng cách: Dũng cảm chấp nhận bản thân, chân thành kết nối với người khác, và sống trọn vẹn từng phút giây. Khi lấy “cống hiến” làm la bàn, bạn sẽ không bao giờ lạc lối.