Lần này đọc cho con trai nghe, ngay từ đầu bạn ý đã bị thu hút bởi tính cách cực cool của mèo Zorba, nhất là mấy cái đoạn Zorba “xử lý rủi ro và nguy hiểm” 😀 (“Nhả tao ra, nhả tảo ra! Không tao cào cho bây giờ! Con chim ngu ngốc kia!”, “Tao là mèo, và tao phát điên lên rồi đây. Nhả tao ra không thì mày sẽ phải ân hận đấy!”)

Tôi thì lại thích mấy “phát biểu” mang tính triết lý của loài mèo về mối quan hệ giữa mèo-người, ví dụ ở trích đoạn sau:

* “Nói chuyện với người đã trở thành một điều cấm kỵ với loài mèo, lý do không phải vì loài mèo không khoái giao tiếp với người. Sự nguy hiểm nằm ở chỗ liệu con người sẽ phản ứng ra sao. Họ sẽ làm gì với một con mèo biết nói? Gần như chắc chắn họ sẽ nhốt nó vào lồng, bắt nó phải chịu qua hàng đống những thí nghiệm ngu ngốc, bởi vì nói chung, con người không thể chấp nhận việc một sinh vật không giống họ lại có thể hiểu họ và cố gắng làm cho họ hiểu nó. Loài mèo tất nhiên đã nhận thức rất rõ từ số phận đáng buồn của cá heo, chỉ vì chúng đã phô diễn trí thông minh cho loài người – những kẻ đã kết án chúng phải diễn trò như bọn hề trong những khu biểu diễn dưới nước. Và mèo cũng biết rõ những hành động sỉ nhục khác của con người vơi bất cứ loài động vật nào phô trương trước họ trí thông minh và khả năng lĩnh hội..”

P/S: khi đọc to lên cho con nghe thì thấy một số đoạn không được tự nhiên lắm trong tiếng Việt, không hiểu sao chưa ai đặt vấn đề dịch thuật của cuốn sách này?

Đây là một cuốn sách nhận được rất nhiều lời khen chê trái chiều. Sách mỏng, khá dễ đọc, ngôn từ đơn giản mỗi tội quá dài so với cần thiết (lẽ ra chỉ cần tầm 10 trang A4 là đủ, kể cả những câu chuyện minh hoạ). Nội dung lại bị lặp quá nhiều, mình vừa đọc vừa bỏ cách :D.
Đưa ra bốn lời khuyên vốn dĩ đơn giản và không hề mới, thậm chí còn được tóm tắt gọn gàng ngay từ bìa 2, tác giả sử dụng hình ảnh và khái niệm mang tính chất tâm linh và tôn giáo như Hoả Ngục, Thiên Đàng, phù phép, thần chú, Sách Luật, ma thuật, chiến binh… khá là “hiểm”. Nhưng nói cho đơn giản thì tác giả đi từ chỗ: Giáo dục làm cho con người tự nhiên bị thuần hoá, họ bị chế ngự bởi một hệ thống niềm tin (Sách Luật) mà nếu tuân theo họ sẽ được thưởng, nếu làm trái họ sẽ bị phạt. Từ chỗ sợ hãi bị phạt và mong chờ được thưởng, họ trở thành người mà xã hội chấp nhận, họ không còn là chính mình nữa, và do đó không thể có hạnh phúc thực sự. Cho nên, để được hạnh phúc, con người cần phải đạt được tự do cá nhân, phải tìm lại chính mình, họ cần phải nắm được và chấp nhận bốn thoả ước:
– cẩn thận với lời bạn nói, kẻo nó sẽ gieo nọc độc cảm xúc tiêu cực vào tâm trí những người xung quanh
– đừng nghĩ mọi người đều nhắm vào mình
– không tự suy diễn và mong đợi người khác tự biết suy nghĩ của mình
– luôn làm hết sức mình để không phải hối hận và được thanh thản
Mình thích ý tưởng này: Nếu so sánh thế giới mà chúng ta đang sống với bức tranh về hoả ngục mà các tôn giáo thường truyền bá, thì chúng ta thấy rằng chúng giống hệt nhau. Hoả ngục là một nơi dành cho hình phạt, một nơi đầy sợ hãi, đau đớn, khổ sở, nơi lửa thiêu đốt bạn. Còn thế giới chúng ta đang sống, mỗi khi cảm thấy giận dữ, ganh tị, hờn oán, ghét bỏ thì chúng ta như thấy một ngọn lửa thiêu đốt trong mình. Chúng ta, thực chất đang ở trong hoả ngục. Người khác ko thể ép bạn làm điều họ cho là đúng bằng cách đe doạ rằng nếu ko tuân theo, bạn sẽ phải xuống hoả ngục. Không một người nào có thể kết án ai khác vào hoả ngục vì chúng ta đã ở sẵn trong đó rồi!!!!
Bằng cách nào đó, đây là một cuốn sách ấn tượng trong thể loại sách về tư duy tích cực, sống hạnh phúc. Người ta có thể khen và chê, nhưng nhất định, người ta sẽ không quên nó đi như một cuốn sách bình thường.

Là một người sử dụng internet bình thường, không có mục đích kinh doanh hay làm truyền thông xã hội chuyên nghiệp, nên tôi không tận dụng hết được những gì Guy&Peg chia sẻ trong cuốn sách này. Tuy nhiên, với tôi như thế đã là quá đủ. Đây là một cuốn sách hữu dụng, được viết gọn gàng, đi thẳng vào việc chỉ dẫn cách thực hiện một cách cụ thể và trực quan, không rườm rà. Với những kiến thức, kỹ thuật và chỉ dẫn ứng xử từ sơ đẳng đến chuyên nghiệp, bất kỳ ai cũng có thể tìm được điều gì đó hữu ích cho riêng mình cho dù họ đang ở trình độ nào và có nhu cầu khác nhau ra sao…

Tôi thích cách tác giả giới thiệu mục đích của các mạng xã hội này qua 5P:

• Google+ = Passion (dành cho cộng đồng những người có cùng đam mê nào đó)
• Facebook = People (nghĩa là dành cho mọi người
• LinkedIn = Pimping (nghĩa là dẫn dắt, dành cho mạng lưới phát triển nghề nghiệp và chuyên môn)
• Pinterest = Picture (nghĩa là hình ảnh)
• Twitter = Perception (nghĩa là cảm nhận)

cùng những gợi ý nên và không nên làm gì khi sử dụng Facebook, Twitter, Instagram, Google+, Youtube, LinkedIn…

Ngoài ra, tác giả còn mô tả cách mà các mạng xã hội thu thập thông tin cá nhân của người dùng để sử dụng vào những mục đích kinh doanh của họ. Đồng thời, cách họ đặt thuật toán để phân luồng nguồn thông tin đến với từng người dùng cũng được viết rất súc tích và dễ hiểu. Ví dụ, chắc bạn không để ý đâu, Facebook cài đặt một thuật toán để newsfeed của bạn chỉ hiện thông tin mới của những Friend mà bạn đã từng like và comment (dẫn đến một số quan điểm trái chiều mà có dịp, tôi sẽ viết thành bài). Đối với những Friend mà bạn không có tương tác, Facebook sẽ tự động ẩn đi không cho hiện trên newsfeed của bạn nữa. Họ lý giải là vì không muốn người dùng bị quá tải thông tin!!!

Trong cuốn sách này, những vấn đề tâm lý, xã hội hiện nay chỉ được nhắc đến như là các hiện tượng xảy ra theo quy luật, chứ không phải là đối tượng chính để phân tích và mổ xẻ. Tác giả còn viện dẫn nhiều tình huống trong văn chương, tài liệu lịch sử của ta, của Tây, và của Tàu để chỉ ra rằng bản chất các hiện tượng ấy và cách ứng xử của con người xưa nay, dù ở phương Đông hay phương Tây, đều giống nhau đến lạ kỳ, và đều xuất phát từ một chân lý: phần xấu của con người sẽ bộc lộ bất cứ khi nào có điều kiện thuận lợi, giống như loài cỏ dại vậy. Đó là quy luật tâm lý tự nhiên, và trong lịch sử đã có nhiều minh chứng lặp đi lặp lại để thấy rằng quy luật đó là tất yếu, không thể khác được.

Tư tưởng chính mà cuốn sách muốn truyền tải có lẽ là, khi cảm thấy có sự liên quan giữa những vấn đề hôm nay với những gì đã xảy ra ngày hôm qua, chúng ta có thể có cái nhìn sáng rõ hơn đối với mọi việc xung quanh, nhẹ nhàng hơn trong việc chấp nhận mọi diễn biến của đời sống trước mắt, kể cả những việc “động trời”. Hay như lời của triết gia Bertrand Russel mà tác giả trích dẫn ở trang 150: đọc sử để biết những ngu xuẩn của quá khứ, nhờ thế người ta có thể chịu đựng tốt hơn những ngu xuẩn của hiện tại.

Văn phong của tác giả điển hình cho lối tư duy của người phương Đông, nghĩa là theo hình trôn ốc, ý tứ nhẹ nhàng thâm thuý. Cảm giác khi đọc sách giống như đang ngồi trò chuyện cùng ông bên ấm trà chiều, trong một khu vườn nhỏ, bình yên, và thấy tâm trí mình như được khai mở.

Tóm tắt tư tưởng các triết gia chính:

Socrate:

Kiên định với điều mình tin là đúng hơn là điều được cho là phổ biến, không rút lại những suy nghĩ của mình chỉ vì lời phàn nàn của người khác. Điều ta nên lo lắng không phải là có bao nhiêu người phản đối mình – mà là lập luận của họ vững chắc như thế nào.

Epicurus:

Thực ra, nhu cầu tự nhiên của cơ thể chúng ta thực sự rất ít. Bản chất tự nhiên của con người dễ mãn nguyện với những điều mang chi phí rất nhỏ, như cùng nhau nằm trên cỏ trong thời tiết đẹp, trò chuyện với trẻ em và bạn bè, một buổi chiều nắng ấm… Đó là lí do vì sao có những nước không giàu nhưng chỉ số hạnh phúc vẫn rất cao 🙂 Tuy nhiên, mức tiêu dùng sẽ bị phá vỡ khi sự tự nhận thức của con người cao hơn và coi trọng sự giản dị.

Montaigne và Nietzche (hơi confusing):

• Thông thái là làm thế nào để giải thích được những ý niệm sâu sắc bằng ngôn từ trẻ con. Văn phong khó hiểu là kết quả của sự lười biếng hơn là tài năng, hoặc nó cố che giấu sự thiếu hụt về mặt nội dung – bảo vệ mình trước việc không có gì để nói.
• Nghệ thuật và triết học giúp ta biến nỗi đau thành tri thức. Những tác phẩm nghệ thuật vĩ đại nhất có thể trò chuyện với ta mà không cần biết ta là ai.
• Những cách chữa bệnh mang hiệu quả tức thì sẽ khiến người bệnh phải trả giá bằng sự tồi tệ trên quy mô lớn hơn và sâu sắc hơn của căn bệnh. Không phải mọi thứ làm chúng ta cảm thấy tốt hơn đều tốt hơn cho ta. Không phải mọi thứ làm ta đau đều xấu.
• Nghệ thuật sống nằm ở chỗ tìm ra công dụng từ nghịch cảnh. (Biến “nguy” thành “cơ”)